Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 2 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 32
Tak zginął Leszek, a jest podobieństwo, że brat Konrad świadomym być musiał tego zamachu wprzódy. Stało się to dnia 14 listopada 1228 roku. Pełen cnót towarzyskich Leszek Biały, ale nie mający sił i zdolności do rządzenia krajem, w tak trudnych zwłaszcza okolicznościach, z dwudziestoletniego przeszło panowania, żadnych nie zostawił owoców (od 1207 do 1228 r. ).
Została wdowa Grzymisława po Leszku, z dziewięcioletnim synem Bolesławem. Zatargi o opiekę nad nieletnim książęciem, dały powód wojnie, pomiędzy Henrykiem Brodatym a Konradem.
Konrad mazowiecki, doskonałym jest obrazem małego panka, z całą dzikością nieograniczonej niczem władzy panującego w małej swojej ziemi.
Wiele podobnych książątek w Niemczech i Francyi wsławiło się dumą i okrucieństwem; u nas w Polsce jeden tylko był Konrad w swoim rodzaju, co wyrodził się z krwi łagodnych Piastów.
Znała wdowa Leszkowa Konradów charakter, dlatego też nie chciała siebie i dziecięcia powierzać mu w opiekę, ale udała się do Henryka Brodatego. Nie uszła jeknakże rąk Konradowych.
Po zabiciu Krystyna wojewody, zagłuszył Konrad do reszty głos wewnątrz odzywającego się sumienia. Mordy jedne po drugich, wprawiły lud w takie już odrętwienie, że nie miał siły do zrzucenia z siebie uciążliwego jarzma. A Konrad też nie ufając swoim, najwięcej wojska z obcych miał zaciągów.
Jeden z duchownych Jan Czapla, prałat płocki, popadł był w szczególniejsze księcia względy, bo dzikością swoją nadawał się do rady Konrada. Onto na czele niechętnych wojewodzie Krystynowi stanąwszy, zasiał w książęcia