Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 2 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 48
d. 24 czerwca. Jedni mówią że był otrutym, inni, że umarł z suchot. Wacław III, syn drugiego, gnuśny i niedołężnym bawiący się biesiadami i pijaństwem, nie miał sił ani zdolności do utrzymania praw swoich do korony Polskiej, a przytem w Węgrzech był zatrudnionym. Władysławowi przez to otworzyła się łatwa droga do tronu. Trzecie jego panowanie liczyć się może od śmierci Wacława II. Odtąd bowiem władzę swoję rozszerzać począł, zyskując coraz więcej stronników po wszystkich ziemiach. Gdy w roku 1306 Wacław III odstąpił Węgier, miał zamiar obrócić wszystkie usiłowania na Polskę, ale przecięła zamiary jego śmierć niespodziewana. Gdy bowiem zebrawszy już wojska przez Morawy ciągnął do Polski, pod Ołomuńcem w obozie zdradą Konrada Potenstein zabitym został w namiocie własnym. Ostatnim był w domu swoim i z nim wygasła dynastya, a Czechy stały się ofiarą bezrządu i wojen panów obcych dobijających się o koronę. Naipierwej na tronie czeskim osiadł Rudolf książę austryacki, krótko zabawiwszy się, ustąpić musiał Henrykowi księciu Karyntyi, a ten znowu Janowi synowi cesarza Henryka VII, z domu luxemburskiego, który utwierdził się na tronie czeskim, pojąwszy w małżeństwo najmłodszą Wacława II córkę, siostrę zmarłego króla w roku 1311. Już natenczas wygnał z Polski Czechów Władysław i nic oni w niej nie posiadali. Jednakże król Jan na mocy nadania cesarzów króla Polskiego tytuł zatrzymał.
Władysław zaraz po wstąpieniu na tron znalazł wiele trudności, zwalczeniem ich powoli zjednoczył wiele księstw udzielnych. I tak: Wielkopolanie uczyniwszy zjazd w Poznaniu poddali się Henrykowi III księciu głogowskiemu, a obawiając się aby insygniów królewskich Łokietek nie zabrał, strzeżono ich pilnie w Gnieźnie. Nienawiść ku Łokietkowi odziedziczyli Wielkopolanie po Przemysławie po-