Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 2 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 79
na swojej pani grób, a wielką górę usuli co ją Polska da dzisiaj mogiłą Wandy zowie.
Wiele wieków minęło, gdy po Piaście ostatnim Polacy Jadwigę na tron wynieśli dziewicę, a ze wszystkich stron posły na zamek krakowski ciągnęły od książąt rozlicznych, po wianek i berło sięgając dla panów swoich. Od Mazowsza Ziemowit, od Opola Władysław książęta z Piastów krwi, a dwaj co przed wszystkimi pierwsze miejsce trzymali był Wilhelm arcyksiążę austryjacki i Jagiełło wielki książę litewski. Wilhelm z dzieciństwa obiecaną miał królewnę, a wychowując się razem z nią, kochał miłością przeczystą. I królowa Jadwiga nie widziała też szczęścia innego jeno z Wilhelmem kochanym. A. Jagiełło pan Litwy pogańskiej i sam bałwochwalca przyrzeka chrzest z całym przyjąć narodem i wszystkie państwa swoje z koroną połączyć na wieki. Zaprzeć się serca własnego, wyrzec miłości co z dzieciństwa rosła dla Wilhelma i zaślubić dzikiego Jagiełłę, co ani obyczajem podobny, ani urodą powabny, ani młodością stosowny — dla szczęścia kraju, dla dobra chrześciaństwa — na taką ofiarę trzeba więcej jak dziewicy młodej! Zadrżała młoda królowa na samą myśl utracenia kochanego Wilhelma i w sercu dziewiczem żal nieznośny i walka uczuć się wszczęła. Bóg sam stwarzając kobietę, zlepił ją z samej piękności i jakby na przeciwieństwo — męża potęgą siły, onę potęgą słabości mieć chciał. Gdy więc męzkiej trzeba było duszy do poświęceń tak wielkich, jak tu w kobiecie znaleźć było siły? A w tem sercu różanem, gdzie uczucie promieniem coraz drobniejszym gdzieś przenika do duszy i chwyta życia ognisko, co ziemię z niebem łączy, a to uczucie zerwać, to samo co zerwać węzeł, duszę z ciałem połączający. Rada panów przemożnych, zasługami potężnych, wieńcem okoliła panią; siwe brody śnieżyste u nieb,